Emblem
Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің
ресми ақпараттық ресурсы
Menu
Emblem
Close button

Сауда және интеграция министрлігі әлеуметтік маңызы бар тауарлардың бағасын тежеу тетіктерін атады

Дүйсенбі, 18 Қараша 2019, 13:33:34

ҚР сауда және интеграция министрі Б.Сұлтанов ҚР Премьер-Министрінің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағалары туралы баяндады. 

Б. Сұлтановтың айтуынша, қазан айының басынан 12 қарашадағы жағдай бойынша әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасы 1,1%-ға өсті. Бұл ретте егін жинау маусымына қарамастан, бірнеше тауарлардың бағаларының он шақты пайызға өсуі байқалады.

Мәселен, қарақұмық жармасы – 46,3%-ға, ал жыл басынан 62,9%-ға; күріш – 0,7%-ға, жыл басынан бері 32,3%-ға; ұн – 10,2%-ға, жыл басынан 27,8%-ға өскен. 

Қазан мен қараша аралығында бағаның төмендеуі мынадай тауарлар бойынша байқалады: күнбағыс майы 0,4%, картоп 3,4%, сәбіз 4,5%, пияз 5,8%, қырыққабат 7,7% және қант 7,9%.

Жыл басынан бері әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына бағаның максималдық өсуі Атырау (13,5%), Павлодар (12%) облыстарында, Нұр-Сұлтан қаласында (11,8%), Жамбыл және Ақтөбе облыстарында (11,4%) байқалуда.

«Бұл ретте барлық өңірлерде негізінен көкөністерге, етке, нан мен қарақұмыққа шекті мәндердің 15% асқаны байқалады. Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының шекті мәндерінің ең көп саны Қызылорда, Шымкент және Түркістан қалаларында 6 тауар бойынша тіркелген, бұл көкөністер, ұн, нан және сиыр еті. Алматы, Ақтөбе қалалары, Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Жамбыл облыстарында – 5 тауар бойынша», — деді министр. 

Маусымаралық кезеңде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағаларын тұрақтандыру және мүмкін болатын алыпсатарлық секірулерді болдырмау үшін жедел шаралар қабылдау мақсатында, 2018 жылғы мамыр айында әкімдіктерге әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасын реттеу бойынша функциялар берілді. Алайда, Б. Сұлтановтың айтуынша, бүгінде іс жүзінде әкімдіктер бұл функцияны пайдаланбай отыр.

 

Бағаның өсу себептерін анықтау үшін талдау нәтижелері

Біріншіден, азық-түлік нарығында әртүрлі сауда үстеме бағалары бар көптеген дистрибьюторлардың және басқа да тиімсіз делдалдардың санының көп болуы, жеткізу шарттарының орындалмауы, сақтау арналарының жоқтығы болып табылады. Нәтижесінде бұл кейбір тауарлардың бағаларының өсуіне алып соқтырады.

Екінші себеп, экспорт көлемінің өсуі. Оның арқасында импортталаған тауарларға бағаның өсімі байқалады. Мәселен, ағымдағы жылы қарақұмық еліміздегі егіс алқаптарының 30% қысқаруының салдарынан қымбаттады. Сонымен қатар, Ресей Федерациясында 5 жыл ішінде өнімнің аз болуына байланысты бағаның өсуі байқалады.

Күріш бағасының өсуі Өзбекстан мен Түрікменстан тарапынан қазақстандық күрішке сұраныстың өсуіне байланысты байқалады. Осылайша аталған елдерге экспорт 22 есеге өсті. Ресейде күріштің бағасы 14%-ға, яғни біздің валютамен есептегенде 368,5 теңгеден/кг 420,2 теңге дейін өсті.

«Дегенмен, өңіраралық тауарларды жеткізу бойынша талдау жүргізу кезінде, біз әкімдіктердің өз өңірлерінде қандай тауарлар өндірілетінін және қайдан әкелетінін жиі білмейтінін байқадық», — деді Б. Сұлтанов.

Талдау көрсеткендей, көптеген тауарлар бойынша корреляция 90% астам құрайды. Еуразиялық Экономикалық Одағы аясында сауда шекараларының ашық болуына байланысты Ресейде бағаның өсуі аясында біздегі баға да, экспорт көлемі де өсуде.

«Сонымен қатар, барлық азық-түлік тауарлары бойынша Ресейдегі бағалар айтарлықтай жоғары болуына байланысты ішкі қазақстандық бағаны жоғары көтереді», — деді министр.

 

Әлеуметтік маңызды азық-түлік тауарларының бағасын тұрақтандыру бойынша қабылданып жатқан шаралар туралы

Б. Сұлтановтың айтуынша, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына бағаны тежеу және олардың өсу себептерін кезең-кезеңмен жою мақсатында Сауда және интеграция министрлігі Ауыл шаруашылығы министрлігімен және жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп жұмыс жүргізуде. Бағаны тежеудің әртүрлі тетіктерін әзірледі. Бүгінгі күні бағаны тұрақтандырудың негізгі тетігі тұрақтандыру қорының қызметі болып табылады

Азық-түлік тауарларының көлемі барлығы 45 мың тонна, бұл өңірлерде халықтың қажеттілігінің 3% құрайды. Бұл ретте, сатып алу көлемінің төмендігіне қарамастан, 17 өңірдің 12-сі тұрақтандыру қорына бөлінген 2,7 млрд теңгені Екінші дәрежелі банктердің депозиттерінде ұстайды. Іс жүзінде бұл ақша өңірлердегі әлеуметтік азық-түлік корпорацияларын ұстауға арналған.

«Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының баға белгілеуге толыққанды әсер ету үшін тұрақтандыру қорларын сатып алуды халықтың қажеттігінен 15-20% дейін ұлғайту қажет», — деп түсіндірді Б. Сұлтанов.

Бұдан өзге, Б. Сұлтанов бағаны ұстап тұру бойынша бюджеттен қомақты қаражатты талап етпейтін баламалы тетіктер туралы айтып берді.

Біріншіден, «айналым схемасы» — әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын белгіленген баға бойынша сатудың қарсы міндеттемелері бар сауда желілеріне жеңілдетілген қаржы беру іске асырылуда. Ағымдағы жылы «айналым схемасы» төрт пилоттық аймақта іске асырылуда.

Атап айтқанда, Алматы қаласында «Magnum» ЖШС-мен 1,5 млрд теңгеге шарт жасалды, бірақ әлі күнге дейін өңірлік ережелер бекітілмеген, бұл әкімдіктің бағаны тұрақтандыру жөніндегі жұмысына қауіп төндіреді.

Нұрсұлтан, Қызылорда және Қостанай қалаларында бюджет қаражаты көзделгеніне (ӘКК қаражатына) қарамастан, әлі күнге дейін сауда желілерімен шарттар жасалмаған және әкімдіктермен бағаны төмендету бойынша нақты жұмыстар жүргізілмеген.

Сондай-ақ, 7 өңір осы уақытқа дейін өңірлік ережелерді бекітпеген, осыған байланысты олар «айналым схемасын», тұрақтандыру қорлары жұмысының жеңілдетілген тетігін де пайдалана алмайды.

Екіншіден, қазіргі заманғы форматтағы қоймалардың тапшылығын ескере отырып, Әлеуметтік Кәсіпкерлік Корпорациялары әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын форвардтық сатып алуды жүзеге асыруға мүмкіндігі бар.

«Баға өсімінің негізгі себебі қайта сатып алушылар болып табылатындығын ескере отырып, біз үшін сауда мен тауарларды сақтаудың қазіргі заманғы инфрақұрылымын құру маңызды», — деді Б. Сұлтанов.

Осыған байланысты, көтерме-тарату орталықтарының құрылысы басталды, олар өнімдерді сақтау, орау, өткізу және тасымалдау бойынша өндірушілерге қызмет көрсететін болады.

Мысалы, бүгінде Қарағанды қаласында көтерме-тарату орталығының құрылысы аяқталуда. Жамбыл, Павлодар, Солтүстік, Шығыс және Батыс Қазақстан облыстарында ұқсас объектілер қазіргі күні құрылуда, бірақ оларды Қарағанды облысының стандартарына әлі де жеткізу қажет.

«Биылғы 16 қарашада біз заң жүзінде көтерме-тарату орталықтарының түсінігін және Сауда және интеграция министрлігінің оларға қойылатын талаптарды бекіту бойынша құзыретін айқындадық. Қазір біз Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Азия Даму Банкімен бірлесіп, көтерме-тарату орталығына қойылатын жаңа талаптарды белсенді түрде пысықтап жатырмыз», — деді Б. Сұлтанов.

«Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы аясында қарапайым заттар экономикасы шеңберінде көтерме-тарату орталықтарын салу үшін несие алу және субсидия алу мүмкіндігі жасалды.

Көтерме-тарату орталықтарының инвестициялық тартымдылығын арттыру үшін біз көтерме-тарату орталықтарының құрылысын инвестициялық басым жобаларға жатқызуды ұсынамыз. Алдын-ала есептеулер бойынша өңірлік көтерме-тарату орталықтарының құрылысына талап етілетін инвестициялар көлемі 5,8 млрд теңгеге жуық. 

 

Мобильді қосымшаны іске қосу туралы

Осы жылдың қараша айының соңында Қарағанды қаласында пилоттық режимде «BTS Digital» ЖШС әзірлеген Price Scanner мобильді қосымшасы іске қосылады.

Price Scanner функционалы тауардың құнын және қаланың барлық дүкендерінде олардың сапасы туралы пікірлерді көруге, сондай-ақ, тауарды салыстыруға және ең төмен бағамен сатып алуға мүмкіндік береді. Бұдан әрі Price Scanner мобильді қосымшасы басқа өңірлерде іске қосылады.

 


Қазақстанның Премьер-Министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-ботқа жазылыңыз


Жаңалықтар тізбегі
09 Тамыз 2020, 08:59
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №72
08 Тамыз 2020, 16:23
А. Маминнің Ақкөл қаласына жұмыс сапары: «ақылды қалалар» мен ҚР ғарыштық байланыс жүйесін дамыту
07 Тамыз 2020, 18:38
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қорғаныс министрі Нұрлан Ермекбаевты қабылдады
07 Тамыз 2020, 18:12
Қазақстан Президенті «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ басқарма төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады
07 Тамыз 2020, 17:56
Үкіметте кәсіпкерлікті дамыту мәселелері қаралды
07 Тамыз 2020, 11:19
Қазақстандық тауарлар мен қызметтердің сапасы мен бəсекеге қабілеттігін арттыру — Ұлттық сертификаттау жүйесі қалай дамуда
07 Тамыз 2020, 09:22
Ералы Тоғжанов Биологиялық қауіпсіздік жөніндегі кеңес отырысын өткізді
06 Тамыз 2020, 10:46
Қазақстанда 2020 жылдың жарты жылында автомобиль көлігімен шамамен 1,4 млрд тонна жүк тасымалданды
05 Тамыз 2020, 20:13
ВАК-та «Еңбек» және «Жұмыспен қамтудың жол картасы» бағдарламаларын іске асырудың алдын ала қорытындылары қаралды
05 Тамыз 2020, 17:31
Мемлекет басшысы білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетовті қабылдады
05 Тамыз 2020, 17:24
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 5 тамыздағы №498 Қаулысы
05 Тамыз 2020, 16:54
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 4 тамыздағы №495 Қаулысы
05 Тамыз 2020, 13:01
ҚР Премьер-Министрі А. Маминге «СҚ-Фармация» COVID-19-бен күресуде дәрі-дәрмектермен қамту шаралары туралы баяндады 
04 Тамыз 2020, 19:52
Ведомствоаралық комиссия Қазақстанның COVID-19-дан егілуге үміткер вакциналар кешеніне қол жеткізу мәселесін қарастырды
04 Тамыз 2020, 11:32
ҚР Үкіметінің отырысы, 04.08.2020
04 Тамыз 2020, 11:22
Оқу жылының басынан бастап 2,6 млн оқушы қашықтан оқыту форматында білім алады — ҚР БҒМ 
04 Тамыз 2020, 10:11
Үкімет жаңа оқу жылының қарсаңында аса мұқтаж отбасылардан шыққан 500 мың оқушыны компьютермен қамтамасыз етеді
04 Тамыз 2020, 10:03
Қазақстанда COVID-19-бен күресуде оң динамика байқалуда
04 Тамыз 2020, 10:02
Қазақстанда COVID-19-бен сырқаттанудың тәуліктің өсімі орта есеппен бір жарым есеге жуық төмендеді
04 Тамыз 2020, 09:56
Қазақстанда 4 422 мектеп 8 Мбит-тан жоғары жылдамдықты интернетпен қамтамасыз етілген
03 Тамыз 2020, 18:03
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады
03 Тамыз 2020, 14:20
1 шілдеде Қазақстанда Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің «Жас отбасы» жаңа бағдарламасы іске қосылды
03 Тамыз 2020, 14:10
2021 жылы ТҚЖБ ипотеканы онлайн-режимде беруді жоспарлап отыр
03 Тамыз 2020, 12:52
4 тамыз күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
03 Тамыз 2020, 10:47
Шахмардан Байманов ҚР АҚДМ Жастар және отбасы істері комитетінің төрағасы болып тағайындалды
03 Тамыз 2020, 09:32
Әнуар Жұмаділдаев ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетінің төрағасы болып тағайындалды
02 Тамыз 2020, 20:14
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин Жақсылық Үшкемпіровтің жақындарына көңіл айтты
02 Тамыз 2020, 17:23
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №71
31 Шілде 2020, 08:29
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин қазақстандықтарды Құрбан айт мерекесімен құттықтады
31 Шілде 2020, 08:11
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Құрбан айт мерекесімен құттықтауы
30 Шілде 2020, 18:30
Ербол Оспанов ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды
30 Шілде 2020, 16:04
Аллен Шәйжүнісов «QazExpoCongress» ҰК» АҚ басқарма төрағасы болып тағайындалды
30 Шілде 2020, 13:09
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин бизнесті қолдау бойынша қосымша шаралар қабылдауды тапсырды
30 Шілде 2020, 10:33
Егіннің түсімділігін арттыру, фитосанитарлық қауіпсіздік және ғылыми кадрлар даярлау - Қазақстанда аграрлық ғылым қалай дамуда
30 Шілде 2020, 08:58
Р. Склярдың Татарстанға жұмыс сапары: бірлескен өндірістер құру және инвестициялық жобаларды іске асыру
29 Шілде 2020, 20:56
Ведомствоаралық комиссия Мемлекет басшысының тапсырмаларын ерекше бақылауға алды
29 Шілде 2020, 16:57
ШОБ-ты несиелендіруді арттыру, жұмыспен қамту және әлеуметтік төлемдер төлеу — Р. Дәленов экономиканы қолдау шаралары туралы 
29 Шілде 2020, 12:11
Қасым-Жомарт Тоқаев эпидемиологиялық ахуалды тұрақтандыру жөнінде кеңес өткізді
28 Шілде 2020, 19:03
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Қызылорда облысының даму мәселелері жөнінде кеңес өткізді 
28 Шілде 2020, 17:32
Тиімді шарттармен ипотека беру және қолжетімді баспана салу — Қазақстанда тұрғын үй құрылысы қалай дамуда
28 Шілде 2020, 14:49
ҚР Үкіметінің отырысы, 28.07.2020
28 Шілде 2020, 11:17
Пандемия кезінде интернет пен электрондық мемлекеттік қызметтер бірінші сатыдағы қажеттілікке айналды — Б. Мусин
28 Шілде 2020, 10:20
2020 жылдың І жартыжылдығында электронды сауда нарығының көлемі 435 млрд теңгені құрады
28 Шілде 2020, 10:13
Биыл бірінші жартыжылдықта Қазақстанда электронды сауда көлемі бір жарым есе өсті
28 Шілде 2020, 10:06
Қазақстанда эпидемиологиялық жағдай тұрақталуда
28 Шілде 2020, 10:00
Қазақстанда карантин енгізілгеннен бастап КВИ жағдайларының 29%-ға төмендегені тіркелді
27 Шілде 2020, 13:01
28 шілде күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
27 Шілде 2020, 12:12
Алматыда медициналық көмек көрсету тәсілдерін өзгерту төсек-орын қорының жүктемесін азайтты — К. Надыров
27 Шілде 2020, 12:05
Алматыда реаниматологтардың көшпелі мобильді топтарының іске қосылуына байланысты COVID-19-дан өлім-жітім саны азайды
25 Шілде 2020, 13:19
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №70
Депутаттық сауал
© 2019 - 2020 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Баспасөз Қызметі.
SoftDeCo компаниясының жобасы.